Tarık Akan

Filmde, jandarma tarafından aranan bir adam ile onu saklayan bir kadın arasındaki aşk anlatılır. Muzaffer Ağa köylülerin işlediği sahipsiz topraklara el koymak ister. Habip ise buna karşı çıkar. Ağa, karşı çıkan köylülere gözdağı vermek için köylülerin mahsullerini yakar. Bunun üzerine öfkelenen Habip, Muzaffer Ağa’yı vurur. Yaralı olarak kaçan Habip’in peşine ağanın adamları ve jandarma düşer. Habip, kaçarken küçük oğluyla yalnız yaşayan Hacer’in evine sığınır. Hacer, Habip'i saklayarak tedavi eder. Bu durum Habip ile Hacer arasında bir yakınlaşmayı da beraberinde getirecektir.

“93 Harbi” sonrasında Çar’ın Rusya’da yaşamasını istemediği Malakan kavminin bir kısmı Kars’a göçe zorlanır. Göç edenler arasında Mişka’nın (Tarık Akan) ailesi de vardır. Filmde Mişka 70’li yaşlardadır. Bir zamanlar köyün değirmenini işleten Mişka, modern makineler çıktıktan sonra, işini yapamamış ve maddi sıkıntıya düşmüştür. Köyün huysuz ihtiyarı Popuç (Şerif Sezer), Mişka’dan nefret eder ve köyde yaşamasını istemez.

Karısı iki çocuğu ve yaşlı babasını geçindirmek için yaşam savaşı veren Bilal’in son umudu Libya’ya işçi olarak gitmektir. Ne var ki Bilal’in sırası bir türlü gelmez. Bu kez Bilal, baba mesleği olan pehlivanlıkta şansını deneyecektir. Ve Bilal Kırkpınar da ki yağlı güreşlere katılmak üzere hazırlıklara başlar. Kırkpınar’da ki yağlı güreş çalışmaları sırasında, pehlivanlık mesleğinin de giderek yozlaştığını ve hile karıştığını görür, yine de umudunu yitirmez.

Film, küçük bir kasabada yaşanan kuduz dehşetini konu alır. İkinci Dünya Savaşı bütün hızıyla devam etmektedir. Savaş Türkiye’nin her yerini olduğu gibi Güney Anadolu’daki küçük bir kasabada yaşayan insanların hayatını da etkilemektedir. Köyün ağası Haşim, Ankara’dan gelen misafirleri aracılığıyla Almanya hesabına hammadde temin ederek büyük paralar kazanmaktadır. Ancak Ankara’dan gelen misafirlerin ağaya hediye olarak getirdikleri köpek oyun oynamak isteyen köyün bütün çocuklarını ısırarak kaçar. Kısa süre sonra köpeğin kuduz olduğu ortaya çıkar. Çocuklara bir an önce aşı yapılması için bütün köy seferber olacaktır.

Doğu Anadolu’ya tayini çıkan ebe Mürvet’le (Hülya Koçyiğit), kanun kaçağı Şehmuz’un (Tarık Akan) ilişkilerini anlatır.

Köyün zenginlerinden Haşim Ağa, tarlasına çeltik ekmeyi planlar. Bunun için kaymakamla görüşen Haşim Ağa, barajların açılması için kaymakamı ikna eder. Köye sağlık ocağı ve okul yaptırmak isteyen kaymakam, bunu gerçekleştirebilmek için su kanallarını Haşim Ağa'ya kiralar. Ancak kanalların açılması, civar köylere su basmasına neden olur. Yaşanan felaketin ardından harekete geçen köylüler, Abuzer'in öncülüğünde şikayette bulunmak için kaymakama gider. Olanların gerçek yüzünü öğrenen kaymakam, kandırıldığını anlayarak suların kesilmesini emreder. Bu olayın ardından kaymakamı düşman olarak gören Haşim Ağa, onu köyden gönderebilmek için elinden geleni yapar.

Filmde, arkadaşının yalısını soymaya kalkan bir hırsızın başına gelenler konu edilir. Orhan ile Cemal, yurtdışında birlikte iş yapan iki hırsız arkadaştır. Orhan, Cemal’in çocukluğundan beri görmediği dedelerinin İstanbul’da bir yalısı olduğunu öğrenir. Cemal’den önce İstanbul’a dönen Orhan yalıyı soymaya karar verir. Yalıya gidip kendisini Cemal olarak tanıtır. Yalıyı soymak için on günü olan Orhan’ı büyük bir sürpriz beklemektedir.

Film, Haydar’ın Beyoğlu’nda geçirdiği bir geceyi konu edinir. Haydar, eşiyle tartıştığı bir gece evden çıkarak Beyoğlu’na eğlenmeye gider. Burada tanıştığı bir sokak çocuğundan adını öğrendiği Çarli’yi aramaya başlar. Çarli, Beyoğlu’nun ünlü bir kadın taciridir. Haydar, Çarli’yi bir kumarhanede bulur ve para karşılığı birlikte olacağı bir kadın istediğini söyler. Çarli, ona Zümrüt adında bir kadın bulur. Ancak Zümrüt, Haydar’ın bütün parasını alarak ortadan kaybolur. Bunun üzerine Haydar, Çarli ve Zümrüt’ün peşine düşer. İkiliyi bulup parasını geri vermelerini ister. Ancak olaylar Haydar'ın istediğinden farklı bir biçimde gelişecektir.

Ferit İstanbullu zengin bir ailenin çocuğudur.Tıp okumasına rağmen en büyük hobisi basketbol oynamaktır. Maçlar öncesi dinlemek ve kamp yapmak için basketbol takımı ile beraber Emine'nin bulunduğu köye gider. Emine ise köy öğretmenidir ve bütün hayatı köydeki insanlara yardım etmekle geçmektedir. İstanbul'da çapkınlıklarıyla ünlü Ferit Emine'den çok hoşlanır ve onun kalbini kazanmaya çalışır. Emine ilk başta Ferit ile ilgilenmese de iki genç kısa süre sonra birbirlerine aşklarını itiraf eder ve evlenmeya karar verirler. Evliliklerinin ilk günleri oldukça mutlu geçer ancak Ferit'in İstanbul'dan gelen arkadaşları işleri bozar.

Bir aşiretin kırsal alandan büyük kente geçişini ve giderek çöküşünü zengin ayrıntılarla veren destansı, epik bir deneme. Bir başyapıt. Yılmaz Güney'in uzun soluklu senaryosundan, Zülfi Livaneli'nin müziğine, Zeki Ökten'in anlatımına ve en küçük oyuncusuna kadar her şey yerli yerine oturmuş. Tarık Akan, Tuncel Kurtiz ve Melike Demirağ, şaşırtıcı ve paslaşmalı bir oyun gösterisi sunuyorlar. Vahşi doğunun uçsuz bucaksız yaylalarından, "Güzel Ankara"nın ana caddelerine kadar uzanıp trajik bir çöküşü, bir "son"u yaşayan insanları, bir aşiretin öyküsünü anlatıyor. Tren bölümleri ve ihtiyar aşiret reisi Hamo rolündeki Tuncel Kurtiz'in koyun sürüsüyle Ankara'ya girişi, tek başına kalınca da caddelerdeki insan seli arasında oğullarını arayışı unutulmaz güzellikte. Türk sinemasında ekip çalışmasının en zengin örneklerinden. A. Özgüç