Zbigniew Zamachowski

Genç bir adam, kız arkadaşının oğlunun okuldan atılmasını engellemek için okul piyesi provasını basar ve hem öğretmenlere hem de tuhaf ebeveynlere kafa tutar.

Tek bir insanın dünyayı değiştirebilmesi nasıl mümkün oldu? Bu soru sadece siyasi değil; aynı zamanda psikolojiye de sesleniyor. Polonyalı yönetmen Andrzej Wajda bu filmde, memleketlisi ve dostu Dayanışma Sendikası’nın lideri Lech Walesa’nın özeline ve hatta mahremine kadar giriyor. Basit bir dok işçisi olarak yola çıkan ama günün birinde Nobel Barış Ödülü’ne layık görülen bu karizmatik liderin geçirdiği inanılmaz dönüşüme ışık tutmaya çalışıyor. Polonya’nın Oscar aday adayı olan filmin ilk gösterimi Venedik Film Festivali’nde yapıldı. Bu çağdaş kahramanlık öyküsü, bir yandan da o güzel Baltık kenti Gdansk’ta Yeni Avrupa’nın ilk izlerini arıyor.

Üç Renk Mavi'den sonra üçlemenin ikinci filmi olan Üç Renk: Beyaz'da Fransız devriminin ideallerinden olan 'toplumsal eşitlik' konu edilmektedir. Bu filmde, Kırmızı ve Mavi'deki melankolik ve içe dönük karakterlerden farklı olarak, Polonyalı Karol Karol adlı film kahramanının dışa dönük kişiliğini, yaşamla mücadelesi, üzüntüleri ve öç alma çabası görülür. Filmin başında havaalanında gelen yolcu bölümünde bavulunu bekleyen yolcu sahnesinden hemen sonra, Karol, artık onu sevmeyen karısının açtığı boşanma davası nedeniyle mahkeme salonunda izlenir. Karol, yalnızca karısını değil, karısıyla ortak olduğu güzellik salonunu da yitirmiş ve beş parasız kalmıştır. Artık bir dilenci konumuna düşen Karol, Paris metrosunda para kazanmak için müzik yaparken kendisi gibi Polonyalı olan Mikołaj'la tanışır. Karol her şeyini yitirmiş biri olarak mücadele verirken, Mikołaj ise zengin biriyle evlidir, başarılıdır, ama intiharı düşünmektedir. Karol, Mikołaj'ın yardımıyla Polonya'ya döner ve iş bulur. Mikołaj, daha sonra Karol ile Varşova'da metroda karşılaşır ve kendisini öldürmesini ister. Karol onu öldürmez, hatta ikisi birlikte ortak iş kurarlar. Film, Karol'un Fransa'da çaresizliğini ve parasal olarak düştüğü kötü durumu anlatan siyasal bir altmetne sahiptir. Kieślowski, her ne kadar anayurdu Polonya'daki sosyalist yönetimin çöküşünü ilk başlarda sevinçle karşılamışsa da, sonrasında ortaya çıkan tabloya göre, kapitalist sistemin getirdiği serbest pazar ekonomisinde insanların düştüğü durumu da hoşnutlukla karşılamamıştır ve bu film de aslında bu temayı işlemektedir. Bütün bunların üzerine eklemek gerekirse; yönetmen üçlemenin bu bölümünde gücün önemini de vurguluyor; güç kimdeyse onun istekleri oluyor. En başta garip bir adam olan Karol'un zengin olduktan sonra her şeye hatta eski karısına bile hükmettiğini görebiliyoruz. Fakat Karol en sonunda eski karısından gördüğü acımasız davranışların öcünü alırcasına çekip gider.

II. Dünya Savaşı dönemindeki Nazi zulmünü gündemde tutan filmlere bir yenisi daha eklendi. "Poklosie" adlı film vizyona girdiği Polonya'da polemiklere sebep oldu. Film Polonya'nın Jedwabne köyünde Nazilerle işbirliği yapan Leh köylülerin Yahudi komşularını öldürmelerini konu alıyor. Yapımcı Dariusz Jablonski tarihi gerçekliğin ortaya konmasını istediklerini söylüyor: "Önemli olan bunun Polonya'nın yüzde biri, daha azı ya da daha fazlası tarafından işlenmiş olması değil. Önemli olan ne olduğunu öğrenmemiz. Çünkü Polonyalıyız ve kendi tarihimizle yüzleşmekten korkmamalıyız." Senaryo, tarihçi Jan Gross'un 2001 yılında yayınladığı "Jedwabne Yahudilerinin yok edilmesi" adlı kitapta anlatılan olayları çıkış noktası olarak kabul ediyor. Ancak film ve kitap muhalefetteki Hak ve Adalet Partisi tarafından ayrımcılık yapmak ve tarihi gerçekleri çarpıtmakla suçlandı: "Filmin gerçekle yakından uzaktan alakası yok. Fantezi ya da bilim-kurgu filmleri de böyle çekilir. Eğer bir filmde tarihteki kişilere yer verilecekse gerçeklere asgari saygı gösterilmesi gerekir." (Arkadiusz Czartoryski / Milletvekili) Dikkat çekici bir gişe başarısı yakalayan "Poklosie", benzeri bir dönem filmi yapılana kadar Polonya'nın gündemindeki yerini koruyacak gibi görünüyor. Not: Solunden'in gönderdiği özetteki sürprizbozan kısımlar çıkartılıp, yeniden gönderilmiştir.

Polonyalı efsane yönetmen Andrzej Wajda, ikinci Dünya Savaşı’nda küçük çocukları toplama kamplarından kurtarmak için mücadele eden öğretmen ve pediyatrist doktor Janusz Korczak’ın gerçek öyküsünden yola çıkarak bir sinema şöleni sunuyor. Film, yetimhane müdürü doktorun çocuklarını terk etmeyi reddederek onlarla birlikte çıktığı ölüm yolculuğunun çarpıcı, dramatik ve hüzün dolu öyküsünü şiirsel bir dille anlatıyor.